Tổng hợp chính sách Logistics doanh nghiệp cần chú ý năm 2026

Năm 2026 ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách liên quan đến logistics tại Việt Nam, từ định hướng phát triển ngành, hoạt động vận tải đến hải quan và hệ thống trung tâm logistics. Những điều chỉnh này cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét trong việc hiện đại hóa hạ tầng, đẩy mạnh số hóa và nâng cao khả năng kết nối của chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và logistics, việc cập nhật kịp thời các chính sách mới không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ mà còn hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch vận chuyển, thông quan và tổ chức chuỗi cung ứng.

Triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2035

Một trong những dấu mốc quan trọng của năm 2026 là việc đưa Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050 vào giai đoạn triển khai cụ thể.

Ngày 13/3/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 458/QĐ-BCT về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược.

Theo kế hoạch, nhiều nhiệm vụ sẽ được triển khai trong giai đoạn tới, trong đó có rà soát hệ thống pháp luật về logistics; sửa đổi hoặc thay thế Nghị định 163/2017/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ logistics; xây dựng tiêu chí phân loại, phân hạng trung tâm logistics; đồng thời thúc đẩy mô hình hải quan số, hải quan thông minh.

Định hướng này cho thấy chính sách logistics đang chuyển từ việc phát triển từng loại hình dịch vụ riêng lẻ sang xây dựng một hệ sinh thái có khả năng kết nối tốt hơn giữa vận tải, kho bãi, hải quan, trung tâm logistics và hoạt động sản xuất.

Với doanh nghiệp, đây cũng là tín hiệu để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao khả năng quản lý dữ liệu và chuẩn bị cho các yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch, tốc độ và khả năng kết nối trong chuỗi cung ứng.

Luật Hải quan sửa đổi đặt nền tảng cho giai đoạn quản lý hải quan mới

Một thay đổi quan trọng khác là Luật số 11/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, được Quốc hội ban hành ngày 23/8/2026. Văn bản đã được đăng trên Công báo Chính phủ tháng 9/2026.

Đây là nội dung đặc biệt đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics bởi thủ tục hải quan là một trong những mắt xích trực tiếp ảnh hưởng tới thời gian thông quan và lưu chuyển hàng hóa qua biên giới.

Trong định hướng triển khai Chiến lược logistics, Bộ Công Thương cũng xác định việc xây dựng và thúc đẩy hải quan số, hải quan thông minh là một nhiệm vụ trong giai đoạn 2025–2030.

Do đó, doanh nghiệp nên tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu hàng hóa, chứng từ và quy trình nội bộ, đồng thời tăng khả năng kết nối dữ liệu điện tử để thích ứng với quá trình số hóa hoạt động quản lý hải quan.

Lưu ý: Luật số 11/2026/QH16 được ban hành trong năm 2026 nhưng có hiệu lực từ 01/03/2027. Vì vậy, đây là thay đổi doanh nghiệp cần chuẩn bị trong năm 2026, thay vì một quy định đã áp dụng toàn bộ trong năm nay.

Khung pháp lý cho hoạt động vận tải tiếp tục được cập nhật

Năm 2026 cũng ghi nhận các điều chỉnh đối với khung pháp lý của hoạt động vận tải – một cấu phần quan trọng của hệ thống logistics.

Đối với vận tải đường bộ, Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 158/2024/NĐ-CP về hoạt động vận tải đường bộ được ban hành trong năm 2026 và có hiệu lực từ 10/8/2026.

Trong khi đó, lĩnh vực hàng không cũng có Nghị định số 208/2026/NĐ-CP về vận tải hàng không, có hiệu lực từ 01/7/2026.

Những thay đổi trong quản lý các phương thức vận tải cần được nhìn trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới tăng cường khả năng kết nối giữa các phương thức vận chuyển và phát triển hệ thống logistics đồng bộ hơn.

Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu, đặc biệt là các doanh nghiệp có tần suất vận chuyển lớn, việc thường xuyên rà soát quy trình vận tải và yêu cầu pháp lý liên quan sẽ giúp hạn chế rủi ro, đồng thời tạo điều kiện tối ưu hóa kế hoạch giao nhận hàng hóa.

Tiến tới chuẩn hóa và phân hạng trung tâm logistics

Một điểm mới đáng chú ý trong năm 2026 là việc xây dựng Thông tư quy định tiêu chí phân loại, phân hạng trung tâm logistics.

Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng bộ tiêu chí này thực hiện theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam và Kế hoạch hành động tại Quyết định 458/QĐ-BCT. Bộ Công Thương đã tổ chức lấy ý kiến lần đầu từ tháng 7/2026 và tiếp tục công bố dự thảo lần hai từ ngày 27/8 đến 15/9/2026.

Việc xây dựng tiêu chí thống nhất có thể tạo cơ sở rõ ràng hơn cho việc nhận diện, đánh giá và phát triển hệ thống trung tâm logistics trên cả nước.

Đây cũng là nội dung có ý nghĩa đối với các khu công nghiệp và doanh nghiệp sản xuất. Khi hệ thống trung tâm logistics được phát triển theo các tiêu chí rõ ràng hơn, khả năng kết nối giữa nhà máy – kho bãi – trung tâm logistics – cảng biển – sân bay – cửa khẩu có điều kiện được tổ chức hiệu quả hơn.

Tính đến tháng 9/2026, nội dung này vẫn đang trong quá trình xây dựng chính sách và chưa nên được xem là quy định đã chính thức có hiệu lực.

Số hóa và logistics xanh trở thành định hướng dài hạn

Bên cạnh các thay đổi về pháp lý, một xu hướng xuyên suốt trong chính sách logistics là thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển logistics theo hướng bền vững.

Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương đặt ra nhiều nhiệm vụ kéo dài đến năm 2030–2035, từ hoàn thiện pháp luật, phát triển trung tâm logistics đến thúc đẩy hải quan số và nâng cao hiệu quả quản lý logistics.

Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp logistics: khả năng cạnh tranh trong tương lai sẽ không chỉ phụ thuộc vào giá vận chuyển mà còn gắn với khả năng quản lý dữ liệu, theo dõi hành trình, tối ưu tuyến vận tải, kết nối các phương thức vận chuyển và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Với doanh nghiệp sản xuất, lựa chọn vị trí đầu tư có hệ thống hạ tầng và dịch vụ logistics thuận lợi cũng ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong bài toán tối ưu chi phí vận hành dài hạn.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước những thay đổi trong chính sách logistics?

Nhìn tổng thể, những chuyển động chính sách trong năm 2026 cho thấy logistics Việt Nam đang bước vào giai đoạn chú trọng hơn tới số hóa, chuẩn hóa và tăng khả năng kết nối.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và logistics, một số ưu tiên cần được đặt ra ngay từ hiện tại gồm:

– Thường xuyên cập nhật các quy định mới về hải quan và vận tải;

– Chuẩn hóa dữ liệu, hồ sơ và chứng từ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu;

– Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý kho vận và theo dõi hàng hóa;

– Đánh giá lại mạng lưới vận chuyển và khả năng kết hợp nhiều phương thức vận tải;

– Ưu tiên các địa điểm sản xuất có khả năng kết nối thuận lợi với cảng biển, sân bay, đường bộ, đường sắt và trung tâm logistics.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, một hệ thống logistics có khả năng kết nối tốt và thích ứng nhanh với các thay đổi chính sách sẽ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, rút ngắn thời gian giao nhận và nâng cao hiệu quả vận hành.

Nguồn: Bộ Công Thương; Cổng Thông tin điện tử Chính phủ; Công báo nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.