CBAM – “Bộ lọc Carbon“ thay đổi cuộc chơi xuất khẩu đến thị trường Châu Âu

Từ ngày 01/01/2026, CBAM chính thức được triển khai sau giai đoạn chuyển tiếp và nghiên cứu áp dụng từ 2023 đến 2025. Liên minh Châu Âu hướng tới mục tiêu loại bỏ cơ chế phân bố hạn ngạch phát thải miễn phí.

Những doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa đến thị trường Châu Âu với khối lượng từ 50 tấn cần tuân thủ và khai báo CBAM theo hướng dẫn để nộp chi phí phát thải carbon được quy đổi theo €/tấn CO₂.

1. CBAM là gì?

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) là cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, thêm thuế phát thải carbon đối với tất cả các hàng hóa nhập khẩu vào thị trường.

Mục đích của CBAM là ngăn chặn “rò rỉ carbon” qua việc chuyển hoạt động sản xuất ra ngoài Châu Âu để tránh né các thuế môi trường tại EU và nhập khẩu lại thông qua một nước thứ ba.

EU phân loại hàng hóa thành 2 loại để tính lượng phát thải thực tế là: Hàng hóa đơn giản và Hàng hóa phức tạp. Trong đó, lượng phát thải của hàng hóa phức tạp = lượng phát thải của nguyên liệu đầu vào + lượng phát thải phát sinh trong quá trình sản xuất.

2. CBAM tác động đến những ai và những ngành nào?

Theo các chuyên gia, Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng đầu tiên từ cơ chế CBAM. 5 đối tác xuất khẩu hàng đầu bao gồm: Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Việt Nam hiện nay đứng thứ 11 về số lượng hàng hóa nhập khẩu vào Châu Âu. Tuy nhiên phần lớn hàng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam không nằm trong nhóm ngành chịu ảnh hưởng từ cơ chế CBAM.

Các ngành có cường độ phát thải carbon cao, bắt buộc phải kiểm kê lượng khí thải carbon theo cơ chế CBAM bị ảnh hưởng trực tiếp gồm: Xi măng, Phân bón, Điện, Sắt và Thép, Hydro, Nhôm.

Từ đó kéo theo các ngành công nghiệp nặng và công nghệ cao ảnh hướng gián tiếp như: Hàng không, Ô tô, Hóa chất, Tiêu dùng, Dược phẩm, Kỹ thuật xây dựng, Gỗ và các sản phẩm từ gỗ.

3. Lộ trình khai báo CBAM từ EU

Theo các chuyên gia, biến động của CBAM đến toàn bộ nền kinh tế là không lớn, các doanh nghiệp Việt Nam nên chủ động thích ứng và chấp nhận Cơ chế theo quy định của EU. Các doanh nghiệp sản xuất trong các ngành có nguy cơ cao như thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện… xuất khẩu sang EU nên đánh giá lại lượng carbon phát sinh trong quá trình sản xuất và tìm giải pháp cắt giảm để giảm thiểu chi phí xuất khẩu. Ngoài ra các doanh nghiệp khác nên có chiến lược dự toán chi phí phát thải carbon, trước khi EU mở rộng danh sách các mặt hàng chịu cơ chế CBAM vào năm 2030.

4. Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chuẩn bị những gì?

Các doanh nghiệp nhập khẩu cần phải:

• Khai báo lượng phát thải carbon theo từng lô hàng
• Mua CBAM Certificates tương ứng lượng phát thải

Đảm bảo “đủ điều kiện xuất khẩu”: Chuẩn hóa dữ liệu phát thải, thu thập dữ liệu theo từng sản phẩm và lô hàng nhằm đảm bảo thông quan.

Tối ưu chi phí và giảm thiệu lượng phát thải bền vững: Nghiên cứu và tối ưu hóa quy trình sản xuất để đảm bảo lượng phát thải thấp, nhằm giảm chịu thiệu hại chi phí thuế môi trường.

Lựa chọn đơn vị Logistics “Xanh”: Chọn tuyến vận tải phát thải thấp và có giải pháp Carbon Tracking giúp chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu Carbon.

5. An Tín Logistics – Giải pháp vận chuyển xanh toàn cầu

An Tín Logistics hỗ trợ doanh nghiệp triển khai đầy đủ các yêu cầu của CBAM, bao gồm kiểm kê khí phát thải sản xuất, chuẩn hóa hệ thống dữ liệu và xây dựng báo cáo CBAM phù hợp với tiêu chuẩn của EU.

An Tín Logistics (ATZ) mang ý nghĩa từ A đến Z, cung cấp dịch vụ door to door, đặc biệt với ngành công nghiệp thế mạnh gồm: Tài nguyên công nghiệp; May mặc & nguyên vật liệu; Bán lẽ; Thực phẩm & nông nghiệp; Công nghiệp ô tô là ưu thế chứng minh – ATZ là đơn vị hàng đầu tại Việt Nam thích ứng nhanh và triển khai tốt cơ chế CBAM.

Dịch vụ của chúng tôi:

• Dịch vụ Vận Chuyển
• Dịch vụ Hải quan
• Tư vấn Logistics
• Dịch vụ Kho Bãi