5 lỗi logistics doanh nghiệp Việt hay gặp khi xuất khẩu đầu năm

Đầu năm luôn là thời điểm nhiều doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh kế hoạch xuất khẩu nhằm bù đắp doanh thu và đón đầu nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, trên thực tế, đây cũng là giai đoạn phát sinh nhiều rủi ro logistics nhất, đặc biệt với những doanh nghiệp chưa có chiến lược vận chuyển bài bản hoặc phụ thuộc quá nhiều vào kinh nghiệm cũ.

Dưới đây là 5 lỗi logistics phổ biến mà An Tín Logistics ghi nhận doanh nghiệp Việt thường gặp khi xuất khẩu trong những tháng đầu năm – và cũng là những nguyên nhân trực tiếp khiến chi phí tăng cao, chậm tiến độ hoặc mất lợi thế cạnh tranh.

1. Lập kế hoạch logistics quá muộn so với kế hoạch bán hàng

Một sai lầm phổ biến là doanh nghiệp chỉ bắt đầu tìm hiểu giá cước, lịch tàu khi đơn hàng đã gần đến ngày giao. Trong bối cảnh đầu năm, khi lịch tàu chưa ổn định và các hãng vẫn đang điều chỉnh năng lực vận chuyển, việc “nước đến chân mới nhảy” dễ khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động: giá cao, ít lựa chọn tuyến, thậm chí không giữ được chỗ.

Logistics cần được xem là một phần của kế hoạch kinh doanh, không phải khâu xử lý sau cùng. Việc lập kế hoạch vận chuyển sớm giúp doanh nghiệp chủ động kịch bản chi phí, lựa chọn tuyến phù hợp và hạn chế rủi ro phát sinh.

2. Đánh giá sai biến động giá cước đầu năm

Nhiều doanh nghiệp vẫn kỳ vọng giá cước đầu năm sẽ “hạ nhiệt” sau mùa cao điểm cuối năm. Thực tế, giá cước logistics đầu năm thường không giảm đồng loạt, mà biến động theo từng tuyến, từng thời điểm và từng ngành hàng.

Việc dự báo giá dựa trên cảm tính hoặc dữ liệu cũ khiến doanh nghiệp dễ xây dựng ngân sách sai lệch, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Thay vì chờ đợi mức giá thấp nhất, doanh nghiệp nên theo dõi xu hướng thị trường, cập nhật báo giá theo chu kỳ ngắn và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch xuất hàng.

3. Thiếu hiểu biết về quy định và phụ phí phát sinh

Đầu năm cũng là thời điểm nhiều quy định mới về hải quan, môi trường, chứng từ bắt đầu được áp dụng hoặc siết chặt hơn, đặc biệt với các thị trường như EU và Mỹ. Không ít doanh nghiệp chỉ tập trung vào giá cước cơ bản mà bỏ qua các khoản phụ phí, phí tuân thủ hoặc yêu cầu chứng từ bổ sung.

Hệ quả là hàng bị chậm thông quan, phát sinh chi phí ngoài dự kiến hoặc phải điều chỉnh hồ sơ gấp, gây gián đoạn chuỗi cung ứng. Logistics không chỉ là vận chuyển, mà còn là quản trị rủi ro pháp lý và chi phí ẩn trong toàn bộ quá trình xuất khẩu.

4. Chọn đối tác logistics chỉ dựa trên giá rẻ

Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, nhiều doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn đơn vị logistics có báo giá thấp nhất. Tuy nhiên, giá rẻ không đồng nghĩa với hiệu quả. Việc thiếu tư vấn tuyến, lịch trình không ổn định hoặc hỗ trợ xử lý sự cố kém có thể khiến tổng chi phí thực tế cao hơn rất nhiều so với dự toán ban đầu.

Một đối tác logistics phù hợp cần có khả năng tư vấn giải pháp tổng thể, cập nhật thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý phát sinh nhanh chóng – đặc biệt trong giai đoạn đầu năm còn nhiều biến động.

5. Không xây dựng phương án logistics dự phòng

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chỉ xây dựng một phương án vận chuyển duy nhất cho mỗi đơn hàng. Khi xảy ra sự cố như cắt chuyến, tắc cảng, thay đổi lịch tàu hoặc thiếu container, doanh nghiệp lúng túng, buộc phải chấp nhận chi phí cao để “chữa cháy”.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chưa thực sự ổn định, việc có phương án logistics dự phòng (thay đổi tuyến, thay đổi thời điểm xuất hàng, kết hợp nhiều phương thức vận chuyển) là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì tiến độ và uy tín với đối tác quốc tế.

Logistics đầu năm: bài toán của sự chủ động

Thực tế cho thấy, phần lớn rủi ro logistics không đến từ thị trường, mà đến từ việc doanh nghiệp chưa chuẩn bị đủ sớm và đủ sâu. Đầu năm không phải thời điểm để “đánh cược” vào giá cước, mà là giai đoạn cần quản trị rủi ro, tối ưu kế hoạch và lựa chọn đối tác đồng hành phù hợp.

Với kinh nghiệm triển khai đa dạng tuyến và ngành hàng, An Tín Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp xuất khẩu trong việc xây dựng kế hoạch logistics chủ động, kiểm soát chi phí và đảm bảo chuỗi cung ứng vận hành ổn định ngay từ những tháng đầu năm.